(..)

(..)

(..)

(..)

Narinx: ‘Het eisenpakket van de BN’ers. Dat wordt steeds erger. We hebben daarom nu afgesproken dat we meer een front moeten gaan vormen. Gewoon met z’n allen ‘nee’ zeggen als ze weer met eisen komen als: we willen alleen die fotograaf, visagist en stylist, we willen het interview helemaal kunnen afkeuren of bewerken, en we willen alle levervlekken op de handen kunnen laten weghalen. Want daarmee kijken ze eigenlijk neer op ons vak.’

(..)

(..) Wij zijn zo verwend met Photoshop dat je bijna niet meer gewend bent aan gewone mensen, aan hoe ze er echt uitzien. Zelfs modellen die een fantastische huid hebben, worden nog gephotoshopt. Bij covershoots gaat het soms zo ver dat we het hoofd van de ene opname op het lichaam van een andere take plakken, omdat het dan net mooier is. Of we shoppen er een paar plukken haar bij.’

(..)

Lukken: ‘Je blad wordt ook echt door die adverteerders gescand, hè. Je krijgt gewoon hele verslagen waarin je ziet hoeveel aandacht je aan ze hebt besteed.’

(..)

Hij was ook „slim, betrokken, goed geïnformeerd en zelfverzekerd”, volgens een hoge functionaris van de regering-Obama die hem ontmoet en gesproken heeft. Deze Wendy Sherman, die in 2000 de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Albright als adviseur naar Pyongyang vergezelde, is nu onderminister. Ze prees Kim ooit als „een conceptuele denker”. En volgens oud-president Kim Dae-jung van Zuid-Korea was de Noord-Koreaanse despoot zelfs „scherp en geestig”.

Nu kunnen politici en diplomaten altijd verborgen motieven hebben om lovende woorden te spreken over een tegenspeler met wie ze zaken moeten doen. Maar wie kijkt hoe Kim de Amerikanen en de Chinezen dwong met hem te onderhandelen, hoe hij ze keer op keer aan het lijntje hield, zijn kernwapenprogramma niet opgaf en ondertussen toch hulp wist los te peuteren, die moet wel concluderen dat hij „een zwakke hand heel sterk speelde”, zoals The New York Times schreef in zijn necrologie.

(..)

Maar het is een gemakszuchtige gewoonte om politieke leiders van vijandig gezinde landen tot ‘gek’ te bestempelen. Hitler en Stalin zijn beroemde voorbeelden, en alleen al vanwege hun vergaande vorm van paranoia was daar wel aanleiding voor. Meer recent, en met minder reden, zijn Saddam Hussein, Gaddafi en Ahmadinejad door westerse media en politici voor gestoorde geesten uitgemaakt.

Wanneer een leider het etiket ‘gek’ opgeplakt krijgt, is de implicatie dat hij niet voor rede vatbaar is. Dat hij niet ontvankelijk is voor rationele argumenten, en niet in redelijkheid zijn eigen beleid bepaalt.

(..)

Maar of het nu op basis van de Madman Theory is of niet, aan het soms grillige optreden van de Gaddafi’s en Kims van de wereld ligt meestal een zeer rationale belangenafweging ten grondslag. (..) Wie gelooft dat de gekte van Ahmadinejad of Kim zo groot is dat ze een kernwapen zullen gebruiken, ook als dat gegarandeerd leidt tot de vernietiging van hun land en henzelf, begeeft zich met zwakke argumenten op een heel gevaarlijk pad.

‘Na de basisschool scheiden hun wegen. In hun latere leven zitten ze misschien nog samen in de trein, maar de trams in Brussel worden vooral bevolkt door laaggeschoolden en leden van minderheden.” De Belgische socioloog Mark Elchardus heeft het hier over de groeiende afstand – materieel, sociaal en cultureel – tussen West-Europeanen met een lage en een hoge opleiding. Hij buigt zich al jaren over deze ‘nieuwe breuklijn’.

Die breuklijn is ook de rode draad in het vorige maand verschenen rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). In De sociale staat van Nederland – 2011 constateert het SCP ‘hardnekkige ongelijkheden’ op allerlei terreinen, zowel materieel (werk, huisvesting, gezondheid) als immaterieel (welbevinden, houdingen en opvattingen). Het planbureau rept van een ‘kloof’ en die gaapt vooral tussen laag- en hoogopgeleiden.

De rapporteurs schrijven: “Opleidingsniveau blijkt een sterke voorspeller te zijn van de leefsituatie van mensen. […] Of het nu gaat om gezondheid en levensverwachting, om onderwijsachterstanden, om politieke invloed, om de kwaliteit van de woning en de woonomgeving, of om de kans om werkloos te raken, de verschillen zijn soms groot en lopen grotendeels langs de lijnen van het opleidingsniveau. […] Dat geldt voor zowel de hardere kant in de maatschappij (werk, school, wonen) als voor de belevings- en opiniekant (geluk, vertrouwen).”

(..)

(..) Landen binnen Europa die economisch sterk ontwikkeld zijn, zijn ook sterke verzorgingsstaten en doorgaans ook sterke kenniseconomieën. Voorop lopen Duitsland, Nederland, Finland, Denemarken en Zweden. Achterblijvers zijn Bulgarije en Roemenië.”

(..) Qua welbevinden is het verschil kleiner al naargelang het ontwikkelingspeil stijgt.

Elchardus: “De veelgehoorde stelling dat laaggeschoolden de verliezers zijn van de kenniseconomie gaat dus niet op. Blijkbaar heeft men in die economieën ook dat soort mensen nodig. Misschien is er een verschuiving van de industrie naar dienstensectoren – schoonmaak, onderhoud – maar het blijft werk. Op het vlak van de gezondheid sluiten laaggeschoolden in de ontwikkelde economieën veel beter aan bij het gemiddelde van de bevolking. En dat is de verdienste van de verzorgingsstaat. (..)

Voor houdingen en opvattingen gaat dit verhaal niet op. “Kijk je naar pessimisme over de samenleving, naar de moeite die men heeft met minderheden, naar de mate waarop men zeer hard en repressief wil optreden tegen criminaliteit, naar het vertrouwen in de instellingen, dan blijkt dat naarmate het ontwikkelingspeil hoger is, de kloof tussen hoog- en laaggeschoolde breder wordt. In de minst ontwikkelde landen van Europa staan hooggeschoolden kritischer tegenover de instellingen dan laaggeschoolden. In landen als Nederland en Denemarken is het juist andersom. Laaggeschoolden hebben daar veel minder vertrouwen in de instellingen dan hooggeschoolden. Je moet de twee breuklijnen, de sociaal-economische en de culturele, dus onderscheiden.”

Vanwaar die onvrede bij laaggeschoolden in de meer ontwikkelde verzorgingstaten?

“De verklaring die onze onderzoeksgroep hiervoor heeft ontwikkeld, hebben we ‘de symbolische samenleving’ genoemd. Dat was ons antwoord op de lange tijd populaire individualiseringsthese. Individualisering zou betekenen dat wat mensen denken en voelen minder dan vroeger wordt bepaald door hun sekse, familie, leeftijd, werk. Kortom: dat collectieve identificatie minder invloed heeft op keuzen die mensen maken. We hebben dat op alle mogelijke manieren geverifieerd, maar het blijkt niet waar te zijn. Integendeel, er zijn veel aanwijzingen dat die invloed sterker is geworden.”

(..)

Als mensen een oordeel moeten vellen over de samenleving als geheel, gaan ze niet af op hun persoonlijke ervaringen, maar kijken ze naar het beeld van de werkelijkheid dat wordt gepresenteerd door de media. Welke media ze selecteren, naar welke programma’s ze kijken en hoe ze die signalen interpreteren, wordt sterk bepaald door hun opleiding.

(..)

Elchardus: “Het uiteengroeien van de twee wereldbeelden verklaren we volledig door allengs divergerende mediavoorkeuren. Aan het begin van hun schoolloopbaan kijken leerlingen van beide schooltypen het liefst naar populaire tv-zenders, maar gaandeweg keren vwo-leerlingen zich daarvan af.

De jongens en meisjes in het beroepsonderwijs blijven wél kijken naar commerciële zenders. (..)

“Het ligt niet louter aan het media-aanbod. Het is een samenspel tussen opleidingsniveau en de interpretatie van mediaboodschappen. (..)

Er zijn dus twee factoren in het spel. Allereerst een zwart, pessimistisch beeld van de samenleving : alles van waarde gaat naar de verdoemenis. De andere factor is ervaring: op ons is vaak neergekeken, terwijl we het eigenlijk even goed weten.

(..)

Veel sociologen schrijven dit etnocentrisme en dat negatieve maatschappijbeeld op conto van het geringe ‘culturele kapitaal’ dat kinderen meekrijgen van thuis en van school. Elchardus: “Daarmee zeg je eigenlijk dat dit etnocentrisme een soort cognitief falen is, als gevolg van een gebrek aan bagage. Ik heb daar vragen bij, want waar klagen laaggeschoolden over? De multiculturele samenleving is mislukt, die is veel minder aangenaam dan ons is voorgespiegeld, wij zitten met veel meer spanningen en misère in onze buurten. En: de saamhorigheid van vroeger is teloorgegaan. Dat laatste is een mythe: de genoeglijke jaren vijftig, toen alles nog goed was. Ze hebben ook het gevoel dat ze harder en langer moeten werken voor minder geld – en dat is geen mythe. Het is een ongenuanceerd beeld, dat maar voor een klein stukje is ontleend aan het eigen leven en voor een groot stuk aan de media. Maar in de grond zijn dit reële problemen, die veel hooggeschoolden ten onrechte ontkennen. Vandaar dat ik liever spreek van interpretatiekaders dan van cultureel kapitaal.”

(..) Mark Elchardus: “Een belangrijke factor in de reproductie van ongelijkheid is homogamie: de tendens van hoogopgeleiden om te trouwen met andere hoogopgeleiden en van laagopgeleiden om hetzelfde te doen met laagopgeleiden. Allerlei middelen raken geconcentreerd in bepaalde gezinnen en ontbreken in grote mate in andere gezinnen. Gezinnen met twee hooggeschoolde ouders hebben heel wat culturele, maar ook materiële middelen om van de schoolloopbaan van de kinderen een succes te maken. (..)

“We leven in verschillende werelden, die stilaan verder van elkaar zijn gaan liggen. We gaan naar andere restaurants en andere winkels. Ook binnen vriendschappen geldt: soort zoekt soort. We lezen verschillende dingen, kijken naar verschillende voorstellingen, verplaatsen ons verschillend en eten op verschillende plekken andere dingen.”

Met dezelfde gegevens had de NOS kunnen melden dat bij 80 procent van alle woningverkopen in de eerste drie kwartalen van 2011 winst is gemaakt. Het gemiddeld rendement was 51 duizend euro. Er wordt dus vooral met winst verkocht. Wel is het aandeel woningverkopen met winst afgenomen van 90 naar 80 procent. (..)

Woningen die met verlies worden verkocht, zijn vaak kort bewoond (één of twee jaar). (..) Deze woningen hebben van oudsher een hoog verliespercentage. In 2011 was dat gemiddeld 17 procent, niet echt verschillend van andere jaren. (..) Maar het grootste verlies (meer dan 50 duizend euro) wordt gemaakt op woningen die gekocht zijn in de jaren negentig. (..)

(..)

Door de huidige crisissfeer komen vooral negatieve sentimenten in het nieuws. (..) Het gevolg is een daling van het aantal verkopen met 35 procent (..)

Paul de Vries is woningmarktonderzoeker bij OTB/TUDelft.

Verwijtbare nalatigheid (Media destijds vierkant achter euro)

(..)

Heeft de kwaliteitsjournalistiek haar prioriteiten wel op orde? Afgelopen weken spraken collega Paul Brill en ik met Nederlandse politici en topambtenaren die in de jaren negentig betrokken waren bij de geboorte van de euro. Ik las verslagen van Kamerdebatten, over de toelating van Italië en Griekenland. Dat was een tamelijk onthutsende ervaring, omdat je achteraf ziet welke enorme risico’s er zijn genomen. Maar vooral omdat nu blijkt wat bijvoorbeeld de media toentertijd hadden kunnen weten.

(..)

Oud-premier Kok, ex-minister Bot en topambtenaar Brouwer dachten al in de jaren negentig dat strafmaatregelen tegen landen die de euroregels overtraden niet zouden werken. Dat is de kern van de eurocrisis waar we nu in zitten. Waarom zat de journalistiek daar toen niet bovenop? (..)

(..) Hans Hoogervorst, toenmalig financieel woordvoerder van de VVD-fractie en bekend met Italië, wekte tezelfdertijd de woede van D66 met zijn uitspraak dat de Italianen, eenmaal bij de euro, de teugels meteen zouden laten vieren. Dat zomaar te zeggen getuigde van ‘gebrek aan respect’.

(..) In Amerika en Groot-Brittannië werden trouwens de weeffouten van de euro breed uitgemeten. En Jan Marijnissen, ere wie ere toekomt, stelde op grond van een NIPO-enquête vast dat een forse meerderheid van de bevolking de euro gewoon niet wilde. Hij bepleitte een referendum – tevergeefs.

(..) Europa was geen onderwerp van grote verontwaardiging zoals 130 rijden of een minister die ouders durft aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. Integendeel, Europa was een goed, waar en mooi project waarbij niet al te veel kanttekeningen pasten. (..)

De journalistiek, voor zover betrokken, vocht aan de kant van de politici die de euro wilden. (..)

Het nog grotere raadsel is hoe de media dit gejammer maar blijven versterken en hun analytische taak verzaken.

(..)

(..) Maar in plaats van te analyseren wat de inzet is, komt de onvermijdelijke Arnoud Boot ons weer voorbereiden op een volgende onvermijdelijke teleurstelling, te weten dat de regeringsleiders weer te weinig zullen doen en te laat. ‘Het is om je dood te schamen’, huilt Wim Boonstra in dit koor mee (FD van 1 december).

Mag ik erop wijzen wat de situatie zou zijn als Merkel gedaan had wat zowat alle economen en andere cijfermeesters al anderhalf jaar van haar eisten, namelijk meteen de markten ‘geruststellen’?

Dan had die aanfluiting van een Berlusconi nog rustig in zijn Quirinaal gezeten. Dan was er in Griekenland geen enkel begin gemaakt met de inrichting van een behoorlijke en rechtvaardige belastingadministratie of een vernieuwing van het politieke bedrijf.

(..)

Het is van de dolle dat iemand als oud-minister van Financiën Hans Hoogervorst nu ineens roept dat de euro ‘een misgeboorte is geweest’.

(..)

(..) De huidige krachtmeting gaat in laatste instantie hierom: krijgen wij, krijgt Europa (want dat zijn wij), die ontketende markten en de aan hun geneugten en gemakken verslaafde machthebbers weer onder de knie?

(..)

Als volgende week vrijdag weer niet de beslissende slag geleverd wordt, dan komt die later. (..) W.T. Eijsbouts doceert Europees recht in Leiden en Amsterdam.

Dat concludeert de organisatie zelf in een kritische studie die vandaag in Londen wordt gepresenteerd. (..)

(..)

(..)

In het boek wordt nog een opmerkelijke conclusie getrokken: medische noodhulp bij natuurrampen is zelden nodig. Na veertig jaar ervaring meldt AzG: alleen na de aardbevingen in Pakistan (2005) en Haïti (2010) waren de medische teams en hun opblaasbare hospitaal echt van nut. In alle andere gevallen bleek het aantal geschatte slachtoffers schromelijk overdreven, schetsten de media een misleidend beeld of konden de plaatselijke ziekenhuizen het wel alleen aan. Hulpverleners gaan toch maar, blijkt uit de studie, omdat dit van hen wordt verwacht. Ter plekke kiezen chirurgen dikwijls voor technieken uit de oorlogsgeneeskunde. Daardoor worden bij natuurrampen onnodig veel armen en benen afgezet.

(..) De Europese elite heeft zich omgeven met jaknikkers. De belangrijkste is de Financial Times (FT). Deze Britse zakenkrant werd het huisblad van de Europese Commissie. De FT krijgt primeurs, in ruil voor steun aan het ‘Europese project’. (..)

(..)

Hetzelfde deed de BBC. Deze omroep liet vooral pro-Europese politici aan het woord. (..)

In 2005 kwam een onderzoekscommissie tot de conclusie dat de BBC een „serieus probleem” had met berichtgeving over de Europese Unie. „De BBC slaagde er niet in onpartijdig te blijven.” (..)

BBC en FT werden de standaard voor Europese berichtgeving. (..)

Economische wetmatigheden en onzekerheden moeten nu eenmaal worden omgezet in politieke processen. van politieke processen zijn grilligheid en strijd wezenlijke en creatieve kenmerken.

Het is daarom ongelooflijk hoe de media maar doorgaan de microfoons en de kolommen te lenen aan het paniekpiepende economenvolk. De meesten kunnen maar in een enkele en onveranderlijke eigen lijn denken. Samen leveren ze de wirwar en de onrust waarin de speculanten gedijen.

(..)

Als de huidige krachtmeting goed afloopt en Europa een reuzenstap vooruit helpt, wat ik voor heel wel mogelijk houd, dan is daarvoor een precies scharniermoment aan te wijzen. Diep in de nacht van vorige week woensdag op donderdag ontboden Merkel en Sarkozy de heer Dallara van het IIF (de internationale bankenbond) in een kamer naast die van de eurotop. ‘Het was een regelrechte confrontatie’, zei een aanwezige. Sarkozy was doodsbenauwd, maar Merkel, ijzig koel, deed Dallara een laatste voorstel, ‘take it or leave it’: 50% vrijwillig slikken. Anders weten we jullie te vinden.

Dallara ging weg. Twee uur later kwam hij terug en ondertekende een enkele alinea tekst op een verder wit vel papier, ik heb het zelf gezien, waarin de bankenwereld capituleerde.

W.T. Eijsbouts doceert Europees recht in Leiden en Amsterdam.