Archief Divers / Geschiedenis
Achterbuurtenstudie vernietigt de mythe van de Hollandse properheid
19 november 2010 in NRC p.B6 door Bernard Hulsman
(..) Het gaat hier om een hardnekkige mythe. In de 19de eeuw waren Nederlandse steden ontstellend smerige stankbellen. De stedelijke grachten en rivieren waren open riolen die ook nog als vuilnisbelten dienden, zo laat de hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis in zijn nieuwe boek tot in de goorste details zien. En een groot deel van de [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Lifestyles / Identiteit Meer van: Bernard Hulsman, NRC
Niets dan tweedracht (in Nederlandse historie)
6 november 2010 in NRC p.8 door Dirk Vlasblom
Het Nederlandse verleden bindt niet. Er was altijd ruzie. De eensgezindheid is een mythe. (..) Dat kennis van het verleden een band schept tussen Nederlanders is een misverstand, zeggen historici uit binnen- en buitenland. Daarvoor is die vaderlandse geschiedenis te veel een verhaal van verdeeldheid: tussen kerkgenootschappen, tussen gewesten, tussen elites en tussen sociale groepen. [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Lifestyles / Identiteit, Mores Meer van: Dirk Vlasblom, NRC
Wees blij, geluksvogels Boven de Zonnekoning
9 oktober 2010 in VK p.3 door Olaf Tempelman
Pessimisme is altijd in de mode, pessimisten worden altijd gehoord. Maar krijgen ze ook gelijk? Heel vaak niet. Zéggen de Britse evolutiebioloog Matt Ridley en de Nederlandse filosoof Sebastien Valkenberg. (..) Gevorderde cultuurpessimisten en vooruitgangssceptici komen vaak uit bij een boerengezin dat knus bij het vuur zit te eten in een hoeve midden in een [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Lifestyles / Identiteit, Milieu, Nieuwe economie, Wetenschap / Verlichting Meer van: Olaf Tempelman, VK
Gedrukte pamfletten waren in de 17de eeuw de nieuwe media van hun tijd. Ook toen al werd de publieke opinie stevig gemanipuleerd.
18 september 2010 in VK p.6 door Ben van Raaij
Dat zegt neerlandicus Roeland Harms, die donderdag in Utrecht promoveerde op zijn studie De uitvinding van de publieke opinie – Pamfletten als massamedia in de zeventiende eeuw. (..) Hij ontdekte een vast patroon: eerst stoken politici het nieuwsvuur op, vervolgens springen auteurs en boekverkopers (annex drukkers en uitgevers) erop in en melken de hype uit. [...]
Categorie: De Politiek, Divers / Geschiedenis, Macht, Media Meer van: Ben van Raaij, VK
Maatschappelijk nut of zelfverrijking (door monopolies)
18 september 2010 in NRC p.14 door Johan Schaberg
(..) (..) ‘Economic rent’ is, kort gezegd, excessief inkomen boven wat je echt verdient door nuttige dingen te leveren. ‘Economic rent’ kan bestaan op grond van privilege of positie, en door concurrentie te verbieden of onmogelijk te maken. Het doet denken aan het middeleeuwse ondernemingsmodel van de gilden. (..) (..) De gilden van nu zijn [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Miljonairs, Nieuwe economie Meer van: Johan Schaberg, NRC
Tot in Spanje klonk hun schreeuwen (graaien in Gouden Eeuw)
10 juli 2010 in FD p.6 door Ulko Jonker
(..) (..) Hein zelf hield zesduizend gulden over aan zijn grote daad, niet gek voor een kapitein die 350 gulden per maand verdiende, maar ook zeker niet het middeleeuwse equivalent van een hedendaagse bankiersbonus. De matrozen kregen 17 maanden gage, wat tot groot gemor leidde. Winnaar was stadhouder Frederik Hendrik die 10% van de buit [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Macro-economie Meer van: FD, Ulko Jonker
Chemische haatcampagne (van wetenschap tegen alchemie)
5 juni 2010 in NRC p.10 door Rob van den Berg
(..) Â Alchemie is in. Wetenschapshistorici tonen een levendige belangstelling voor dit onderzoek van de verborgen geheimen van de natuur, dat zijn hoogtepunt had in Europa in de 16e en 17e eeuw, maar vervolgens de meeste moderne wetenschappers het schaamrood op de kaken joeg. (..) Het wordt echter steeds duidelijker dat dit beeld onterecht is. [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Media, Wetenschap / Verlichting Meer van: NRC, Rob van den Berg
Geef je vrienden goud, veel goud (Romeins Byzantijnse rijk)
28 mei 2010 in NRC p.B6 door Jona Lendering
Thematische geschiedenis van het Byzantijnse Rijk en de kunst van het manipuleren Eigenlijk was het Byzantijnse rijk de voortzetting van het Imperium Romanum. Het bestond zo lang omdat het een ‘grand strategy’ had. Maar was die strategie wel zo bijzonder? (..) Toch is het tot op zekere hoogte een misverstand dat het Imperium Romanum zou [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Globalisering / Nationalisme Meer van: Jona Lendering, NRC
‘Homo’s in oorlog nauwelijks vervolgd’
23 december 2009 in NRC p.3 door Bart Funnekotter
Historicus Anna Tijsseling onderzocht vervolging Nederlandse homoseksuelen in WOII Anna Tijsseling Tijdens de bezetting was alle seks strafbaar tussen mensen van hetzelfde geslacht. Maar er werden alleen mannen vervolgd die seks hadden met jonge jongens.  (..) (..) Sterker nog, de juridische vervolging van homoseksuelen direct voor en na de oorlog was intensiever. (..) Tijsseling is [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Veiligheid Meer van: Bart Funnekotter, NRC
Siep Stuurman schreef een imposante geschiedenis van het (on)gelijkheidsidee
18 december 2009 in NRC p.B2 door Sjoerd de Jong
De mensheid is mensenwerk (..) In de historische ontwikkeling van het begrip ‘mensheid’ onderscheidt Stuurman enkele cruciale fasen. Allereerst is er de beroemde ‘spiltijd’, de periode vanaf ruwweg 800 voor Christus, toen van China tot het klassieke Griekenland het denken in tribale verbanden werd doorbroken en de aanzet werd gegeven voor een algemeen besef van [...]
Categorie: Divers / Geschiedenis, Lifestyles / Identiteit, Multicultuur, Wetenschap / Verlichting Meer van: NRC, Sjoerd de Jong
