Maar in Brussel zijn er weinig mensen zijn die zich hierom druk maken. (..)

Volgens de Portugese nationale bank liep 69,3 procent van de directe investeringen van Portugese bedrijven in het buitenland in de eerste 11 maanden van 2011 via Nederland. Conglomeraten beïnvloeden met geldstromen tussen winstgevende en verlieslijdende dochters overal ter wereld, de belastingen die ze in diverse landen moeten betalen. Ook laten ze dochters diensten aan elkaar factureren voor soms bizarre bedragen. Inspecteurs vonden ooit balpennen uit Trinidad die 8.500 dollar kostten. Op de meeste transacties hebben inspecteurs echter nauwelijks zicht.

(..) Volgens accountantskantoor Deloitte is Nederland een beter vestigingsland voor grote bedrijven dan Zwitserland. (..) Meer dan 1.700 Amerikaanse grote bedrijven hebben hun hoofdkwartier in Nederland. Vandaar dat president Barack Obama Nederland in 2009 op een lijst ’belastingparadijzen’ zette die hij wilde aanpakken. (..)

De hulporganisatie Action Aid trok de gangen van honderd beursgenoteerde bedrijven in Londen na, en constateerde dat die 1.330 dochters in Nederland hebben, vanwege de belastingen. Alleen de Amerikaanse staat Delaware had er meer. (..)

(..)

Nederland verdient aan deze rol als „knooppunt in het financiële verkeer” geen grof geld. Kantoortjes van multinationals in Nederland zijn vaak klein en betalen amper belasting. Staatssecretaris Frans Weekers (VVD) zei in 2010 dat het om 1 miljard euro aan inkomsten per jaar ging, plus een bloeiende adviessector waar consultants en toeleveranciers 500 miljoen euro aan „vergoedingen” verdienen. De situatie corrigeren is dus meer een politiek besluit dan een financiële aderlating. Wat het Portugese geval extra wrang maakt, is dat het zijn eigen belastingparadijsje Madeira – eens geliefd bij telecombedrijven vanwege de lage btw-tarieven – recentelijk onder Europese druk ontmanteld heeft.

(..)

“Het is een mythe dat Nederlandse nieuwbouwwoningen duur zijn. Het wonen in grote Duitse en Franse stedelijke gebieden als Hamburg, Frankfurt, Munchen, Parijs, Lyon en Nice is zelfs substantieel duurder dan in Rotterdam, Amsterdam of Utrecht”, zegt Friso de Zeeuw, directeur Nieuwe Markten bij Bouwfonds Ontwikkeling.

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat de bouwkosten in de drie landen vergelijkbaar zijn.

(..)

Het inrichten van zo’n ‘family office’ is voorbehouden aan een selecte groep superrijken. Om de kosten van een paar eigen adviseurs terug te verdienen, moet het kapitaal al gauw € 10 mln bedragen, zegt een beheerder van een familievermogen die niet met naam genoemd wil worden. Is er een grotere club nodig om het financiële overzicht te houden, dan ligt de ondergrens bij € 250 mln, verklaart Mark de Jong, medeoprichter van Monitor Capital Partners.

(..)

Het beheer van het kapitaal in eigen vehikels is van alle tijden.

De Rockefellers en Vanderbilts zijn daarin baanbrekend geweest.

(..)

De grote doorbraak in Nederland dateert van de laatste tien jaar. ‘Rijke families zetten zo’n 8 à 10% van hun miljoenenvermogen opzij voor risicodragende investeringen.

Rond de eeuwwisseling was dat praktisch nul. Er werd alleen geld uitgetrokken voor goede doelen’, zo weet Tim Kloosterman, co-chairman van het executive searchbureau Amrop.

(..)

En de meesten hebben nog zo veel ambitie dat ze meer willen dan een spaarrekening openen.

Maar er is nog een reden om het heft in eigen hand te nemen.

Menig zakenman in ruste is het rotsvaste vertrouwen in de bank kwijt. (..)

(..)

Het kapitaal vloeit naar het harde euroblok in Nederland en Duitsland waar creditgeld maximaal 4,75% oplevert, altijd nog twee keer zo veel als het rendement op staatsobligaties.

(..)

(..)

De privé-adviseurs staan zo’n beetje dag en nacht klaar om de gezinsleden bij te staan. Alles kan daarbij aan bod komen, van persoonlijke veiligheid tot het screenen van de bemanning van het zeiljacht in de Middellandse Zee. En ook als een zoon op het verkeerde pad raakt, moet de adviseur uitkomst bieden. Dominique Bech, partner bij Monitor Capital: ‘Wij zitten op zondagmiddag met de kinderen aan de keukentafel om uit te leggen waarom het gezin naar België is verhuisd. Die weten het vaak niet. Binnen de familie is praten over geld taboe. Wij moeten dat doorbreken.’

Monitor Capital steunt in zijn werk op een Raad van Advies, bestaande uit zwaargewichten uit het bedrijfsleven als Leo Berndsen, oud-topman van het vroegere Nedlloyd, en Henk van der Kwast, ceo van het beursgenoteerde autobedrijf Stern. Zij dragen bij aan het gezag en de integriteit waarop een family-office drijft.

(..)

Families hebben genoeg van banken die hen aan te hoge risico’s hebben blootgesteld

(..)

Vermogenden helpen bedrijven in geldnood

(..)

‘Bijvoorbeeld om voor een ondernemer de start te financieren van een nieuwe activiteit in een belangrijke markt. Op deze manier is in Nederland een nieuw netwerk boven de banken en de vermogensbeheerders ontstaan.

Daarbinnen informeert en tipt men elkaar over de zogeheten “clubdeals”.’

Clubdeals zijn leningen voor kleine en middelgrote bedrijven.

Ze worden uit het oogpunt van risicospreiding in pakketten van bijvoorbeeld een ton aangeboden door vermogende ex-ondernemers en families.

(..)

Door de huidige terughoudende opstelling van banken ten aanzien van financieringen van fusies, overnames en bedrijfsinvesteringen, staat ook de activiteit van private-equitypartijen op een laag pitje. In toenemende mate storten family offices zich op deze markt. (..)

Voor de families is het een aantrekkelijke aanvulling op hun investeringspalet omdat de prijzen van ondernemingen momenteel relatief laag liggen door de weggevallen dynamiek van vraag en aanbod.

De grote family offices steken tot 20% van hun vermogen in private- equitytransacties, zegt Marc Pieters, directeur bij Deloitte dat een eigen family office beheert.

‘De private kapitaalverschaffer wil 20% tot 25% rendement maken op de investering. Dat gaat in dit tijdsgewricht en met de huidige kapitaalschaarste uitsluitend met investeringen met private equity.’

(..)

Er is een nieuw netwerk ontstaan waarbinnen men elkaar informeert en tipt over ‘clubdeals’

Vennootschappen die door trustkantoren worden beheerd, droegen in 2009 ruim een kwart minder belasting af dan in 2006.

Dat blijkt uit onderzoek van het wetenschappelijk instituut SEO Economisch Onderzoek, dat gisteren werd gepresenteerd. De belastinginkomsten daalden met ruim € 300 mln naar € 890 mln. Experts verschillen van mening over de oorzaak daarvan.

(..)

De reden dat de rechtspersonen minder belasting afdragen, is volgens SEO de kredietcrisis en de daaropvolgende recessie. (..)

André Nagelmaker, van de brancheorganisatie voor trustkantoren VIMS, onderschrijft dit beeld: (..)

(..)

De bedragen die door deze zogeheten brievenbusfirma’s stromen groeiden van € 4400 mrd in 2003 tot € 10.005 mrd in 2010. Driekwart van de bfi’s worden door Nederlandse trustkantoren beheerd.

(..)

Aan de hand van de cijfers van het SEO-rapport zijn de belastingafdrachten van alle bfi’s te destilleren.

Naar schatting hebben de bfi’s in 2009 iets meer dan € 500 mln opgebracht. Een daling van vijftig procent. Dit wordt onderschreven door Wiecher Munting, fiscaal adviseur en oud-hoofd rulings van de Belastingdienst: ‘De lagere opbrengst komt niet door de crisis, maar is simpelweg een gevolg van internationaal aanvaarde regels voor interne verrekenprijzen, waar ook Nederland aan moet voldoen. Door deze regels daalt de winst van deze vennootschappen en daarmee ook de belastingopbrengst.’

In september zijn naar aanleiding van artikelen in deze krant Kamervragen gesteld over de belastingopbrengsten van bfi’s.

Deze week antwoordde staatssecretaris Weekers van Financiën de Tweede Kamer dat de Nederlandsche Bank momenteel onderzoek doet naar de belastingafdrachten van bfi’s in 2009 en 2010. De resultaten worden in de loop van 2012 verwacht.

Meer artikelen zie www.fd.nl/belastingroute

Dat heeft de bekende Russische blogger en corruptiebestrijder Aleksej Navalni gisteren gezegd tijdens een ontmoeting met premier Rutte in Moskou. Navalni sprak over een aanzienlijk aantal Russische bedrijven dat zich volgens hem in Nederland heeft gevestigd om corrupt verdiend geld wit te wassen.

Hij noemde met name het handelsbedrijf Gunvor, ‘een van de voornaamste symbolen van Russische corruptie’, dat in Nederland geregistreerd is. Gunvor heeft volgens sommige Russische corruptiebestrijders ook een band met Vladimir Poetin. De premier ontkent dat met klem.

Premier Rutte zei gisteren ‘geen enkele aanwijzing’ te hebben dat in Nederland geld wordt witgewassen. Al voegde meereizend minister van Infrastructuur en Milieu Schultz van Haegen daaraan toe dat ‘je natuurlijk niet altijd weet waar het geld vandaan komt’.

(..)

ActionAid, een wereldwijde hulporganisatie, zegt dat naast illegale ontduiking ook legale belastingontwijking via ingewikkelde constructies moet worden bestreden. Veel ontwikkelingslanden raken door belastingvlucht drie keer zoveel geld kwijt als zij aan hulp krijgen. (..) 98 van de 100 bedrijven zitten direct of indirect in belastingparadijzen.

(..) Ook wordt Nederland volgens ActionAid gebruikt als tussenstation waar bedrijven verdiensten zonder vragen naar echte belastingparadijzen kunnen doorsluizen. In 2009 meldde het tv-programma Zembla dat via in Nederland gevestigde (brievenbus)vennootschappen per jaar 8.000 miljard euro stroomt – eentiende van de totale wereldhandel.

(..)

Uit een steekproef naar oprichtingsakten van coöperaties van multinationals blijkt dat de Nikeaanpak vaker voorkomt. In alle twintig onderzochte akten blijkt dat de coöperatie is opgericht door twee rechtspersonen. In de meeste gevallen zijn die gevestigd op fiscaal mild terrein als de Cayman- of de Kanaaleilanden, Bermuda of Delaware. Deze rechtspersonen worden na oprichting de leden van de coöperatie.

Multinationals gebruiken vooral de coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid. In 2006 telden de Kamers van Koophandel 3834 coöperaties, in 2010 is dat aantal gestegen naar 5062.

(..)

Ooit opgericht als reactie op de uitwassen van het kapitalisme, wordt de coöperatie nu door multinationals gebruikt om dividendbelasting te ontwijken.

(..)

In Nederland ontstond de coöperatie uit een ander gedachtegoed.

‘Hier was het vrijheidsideaal van de ondernemer de katalysator’, zegt Ruud Galle, hoogleraar Organisatie van de onderneming in Tilburg en directeur van de Nationale Coöperatieve Raad voor Land- en Tuinbouw (NCR). Vooral agrariërs verenigden zich om als coöperatie sterker te staan tegenover de handelaren.

(..)

‘Men heeft ontdekt dat de coöperatie een heel flexibele rechtsvorm is’, zegt Galle. ‘Qua financiering kan alles. Een coöperatie kan aandelen uitgeven, certificaten, wat dan ook. En qua governance is het verenigingsrecht van toepassing.

(..)

Toch zit er een addertje onder het gras. Galle: ‘De belastinginspecteur kan zeggen: alles goed en wel maar in de praktijk ben je geen coöperatie maar een vennootschap.

Dan zou je alsnog dividendbelasting moeten betalen.’

‘Als een coöperatie deel uitmaakt van een beleggingsstructuur, kunnen wij inderdaad dividendbelasting heffen’, meldt een woordvoerder van de Belastingdienst.

(..)

Wiecher Munting heeft de opkomst van de ‘moderne’ coöperatie van nabij meegemaakt. Als hoofd van de afdeling rulings van de Belastingdienst die langdurige belastingovereenkomsten sluit met multinationale ondernemingen, maakte hij mee dat in de periode 2005/2006 voor het eerst toestemming werd gegeven om rulings af te geven voor coöperaties.

(..)

Van de honderd grootste bedrijven ter wereld maken er tachtig om fiscale redenen gebruik van rechtspersonen in Nederland. Dit blijkt uit onderzoek van deze krant.

De rol van Nederland in internationale belastingroutes wordt steeds belangrijker. Vooral populair zijn de zogeheten bijzondere financiële instellingen (bfi’s), houdster- en financieringsmaatschappijen die worden beheerd door trustkantoren.

In 2010 steeg het aantal bfi’s naar een record van 13.000. In 2009 klom Nederland volgens het Internationaal Monetair Fonds van de tweede naar de eerste plaats op de ranglijst van grootste investeerders ter wereld.

De bedragen die jaarlijks door de bfi’s in Nederland stromen, worden steeds groter. Bedroeg de omvang in 2003 nog €4400 mrd, in 2010 was die verdubbeld tot €10.005 mrd, 17 keer het Nederlandse bruto binnenlands product.

Dit is allemaal het gevolg van een combinatie van fiscale maatregelen, zoals de deelnemingsvrijstelling, gekoppeld aan het grote aantal belastingverdragen (ruim honderd) dat Nederland met andere landen heeft gesloten.

De toegenomen belangstelling van multinationale ondernemingen in Nederland is opmerkelijk, gezien de Amerikaanse druk om fiscale routes te beteugelen. Op 4 mei 2009 noemde president Barack Obama Nederland een belastingparadijs, samen met onder meer Bermuda en Ierland. Om fiscale redenen zouden Amerikaanse bedrijven uitwijken naar juist deze landen. Na druk vanuit Nederland trokken de VS de beschuldiging in.

Niet bekend is hoeveel belasting de bedrijven ontwijken dankzij de papieren dochter in Nederland.

Wat Nederland overhoudt aan de geldstroom die door de bfi’s vloeit, is evenmin duidelijk.

De Tweede Kamer krijgt van het ministerie van Financiën steevast te horen dat het gaat om €1,5 mrd.

Dat komt van de Nederlandsche Bank en stamt uit 2007. Het gaat om €1 mrd belastingopbrengst en €500 mln aan ‘toegevoegde waarde’ voor de economie.

Volgens Wiecher Munting is dat bedrag van €1 mrd aan belastingopbrengsten achterhaald en aan de hoge kant. Munting is fiscaal adviseur en oud-hoofd van de afdeling rulings van de Belastingdienst, die langdurige belastingovereenkomsten sluit met multinationale ondernemingen. ‘Tussen 2001 en 2005 kregen wij veel meer aan belastingen binnen van die financieringsvennootschappen.

Door onder meer een verandering van de verrekeningsregels voor buitenlandse heffingen is dat minder geworden. Eerst haalden wij rond de €1,5 mrd binnen, waarna dit geleidelijk verminderde naar nog maar enkele honderden miljoenen, schat ik.’ Het ministerie van Financiën zegt geen recente cijfers over de belastingopbrengst te hebben.

Steeds meer leden van de vermogende Europese elite roepen hun regeringen op de belastingen te verhogen, of om speciale heffingen om de begrotingstekorten te helpen terugdringen. (..)

Sommige waarnemers zeggen dat de roep om offers van Europa’s rijken is ontsproten uit de groeiende angst voor sociale onrust vanwege alle bezuinigingen. (..)

(..)

In Groot-Brittannië is er nog geen topman opgestaan.

Trots meldde De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week in een persbericht dat Nederland de wereldranglijst voor buitenlandse investeringen aanvoert. In 2009 kwam maar liefst 3.000 miljard dollar aan geïnvesteerd geld Nederland binnen en de uitgaande investeringen bedroegen 3.700 miljard dollar. Dit is respectievelijk 377 en 465 procent van het bruto nationaal product (bnp).

(..)

Nederland is een belangrijke schakel in een netwerk dat grote multinationals, banken, maar ook een Gaddafi in staat stelt om hun belastingverplichting te ontwijken.

In de toptien van grootste inkomende en uitgaande portfolio-investeringen en interbancaire leningen scoren landen als Nederland, Zwitserland, de Kaaiman-eilanden, Ierland en Luxemburg altijd hoge ogen. (..)

Tegenover belastingopbrengsten van een miljard euro in Nederland staat een veelheid aan belastinginkomsten die elders verloren gaat. De non-gouvernementele organisatie Christian Aid becijferde in 2008 dat alleen ontwikkelingslanden jaarlijks al ruim 160 miljard euro mislopen aan belastingopbrengsten, tegenover de totale stroom aan ontwikkelingshulp van 100 miljard.

(..)

Rodrigo Fernandez is als financieel geograaf verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en is associate researcherbij de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO). Katrin McGauran is onderzoeker bij SOMO.