(..) Op de VS na geven wij het grootste deel van ons nationaal inkomen uit aan de zorg. En die uitgaven stijgen al jaren veel harder dan wat we met elkaar verdienen.

(..) Zijn de kosten in de zorg echt onbeheersbaar of zijn in het verleden de verkeerde keuzes gemaakt?

Om een antwoord te vinden op die vraag, heb ik de laatste rapporten van de Oeso, de Parijse denktank van rijke industrielanden, en van mcKinsey nog eens nageplozen waarin de systemen van gezondheidszorg van vele landen worden vergeleken wat betreft kosten en effectiviteit.

Bezuinigingen hoeven niet te leiden tot een slechtere gezondheidszorg.

Van de geïndustrialiseerde landen geeft Japan het minst uit, terwijl volgens alle statistieken de Japanners de gezondste mensen ter wereld zijn. Bovendien is die stijging wel degelijk te beïnvloeden.

Politici verschuilen zich vaak achter de vergrijzing als de onvermijdelijke oorzaak van de kostenexplosie. maar in werkelijkheid is het de steeds duurder wordende innovatie. En of al die nieuwe en dure behandelingsmethoden worden ingevoerd, is wel degelijk beïnvloedbaar en uiteindelijk een politieke beslissing.

Alle innovatieve producten tegenhouden, is politieke zelfmoord en we zullen voorlopig wel doorgaan met behandelingen te vergoeden van soms meer dan € 300.000 per jaar. maar het lijkt afgelopen met de steeds maar doorgaande stroom dure geneesmiddelen, vroeger de snelst stijgende post in de gezondheidszorg. Het aantal dure geneesmiddelen dat octrooivrij wordt, groeit gestaag en wordt in ijltempo vervangen door aanzienlijk goedkopere merkloze kopieën. maar of dat blijft? Steeds meer fabrikanten van merkloze generica zijn aan het fuseren. Dat betekent minder concurrentie en een grote kans op een stijging van de prijzen, ook in die sector.

Ik denk dat het meeste geld te halen valt in het bezuinigen op de organisatie van de zorg.

Wij geven vergeleken met het buitenland relatief het meest uit aan administratie en management. maar daarop geld besparen, wordt moeilijk. Het is ook de managementlaag die de bezuinigingen moet uitvoeren.

Ook kan het mes in de manier waarop ziekenhuizen worden gerund. Ik begrijp nog steeds niet waarom een ziekenhuis van 450 bedden 3000 man personeel in dienst moet hebben, zelfs als ik corrigeer voor het personeel nodig voor de poliklinische zorg aan patiënten.

Volgens hun jaarverslagen willen bijna alle ziekenhuizen de beste van Nederland worden, maar geen enkel de goedkoopste. (..)

(..)

Inmiddels zijn de kosten voor een nacht in een Nederlands ziekenhuis de hoogste ter wereld en staat de helft van de bedden leeg, ook een wereldrecord. En dat komt niet door een teveel aan bedden of een verschuiving van behandeling naar de polikliniek of de eerste lijn. Volgens de Oeso scoren we daarin gemiddeld.

Kennelijk is er een groot efficiëntieprobleem in de Nederlandse ziekenhuizen.

(..)

Huub Schellekens is arts en hoogleraar farmaceutische biotechnologie.

Sinds hij als ondernemer staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, mailt een NRC-lezer uit Arnhem, vallen er geregeld nepfacturen op de deurmat. (..)

(..)

De KvK mag adressen gewoon doorgeven aan derden. Sterker nog: de KvK verkóópt die adressen. (..)

(..)

Ondernemers die niet willen dat hun adres wordt doorverkocht, kunnen dat via de KvK regelen, zegt de woordvoerder. „Gewoon een mailtje naar je eigen Kamer met het verzoek om je non-mailing-indicator te activeren.”

(..)Ook klachten? Mail naar help@nrc.nl

(..)

In totaal bedraagt de Nederlandse staatsschuld zo’n 400 miljard euro, waarvan iets meer dan driekwart langer lopend is. Voor de financiering daarvan is geld genoeg. In de pensioenfondsen zit volgens de laatste telling nu 834 miljard euro, en levensverzekeringen staan op 145 miljard euro.

Hoewel deze pot zeer ongelijk verdeeld is, gaat het hier in totaal gemiddeld om 132.000 euro per huishouden. Dan zijn er particuliere beleggingen, ter waarde van 97 miljard, ofwel ruim 13.000 euro per huishouden. En er is daar bovenop nog het échte spaargeld van in totaal 303 miljard euro aan deposito’s, ofwel een ruime 41.000 euro per huishouden. Girale deposito’s ter waarde van 57 miljard euro zijn daarbij nog niet eens meegeteld. (In totaal 1.436 miljard euro)

Het langer lopende deel van de staatsschuld kan dus zomaar uit het spaargeld worden gefinancierd. Nu staat daar wel een hypotheekschuld van 644 miljard tegenover, en consumptief krediet van 27 miljard, maar de waarde van het eigen woningbezit weegt daar nog altijd ruimschoots tegenop.

(..) En de rente op de Nederlandse staatsschuld is verhoudingsgewijs laag. Vaste deposito’s geven over het algemeen een wat beter rendement. Bovendien zou de financiering van de staatsschuld door de burger de banken meteen beroven van hun belangrijkste funding.

Maar goed: er is een tijd geweest dat Nederlandse burgers en hun pensioenfondsen braaf de staatsschuld financierden. Totdat begin jaren negentig de pensioenfondsen de grens over mochten – met overigens wisselend succes.

(..)

De beursgenoteerde fabrikanten verkopen die hulpmiddelen niet rechtstreeks aan de ziekenhuizen, maar via hun leveranciers, in elk land één. (..) Ze verkopen identieke producten, zelfs het artikelnummer is gelijk. En toch betalen Nederlandse ziekenhuizen honderden of soms duizenden euro’s meer per kunstheup, per pacemaker en per stent, dan bijvoorbeeld in Duitsland. Ook simpele hulpmiddelen als infuusnaalden, hechtmateriaal en pleisters zijn in Duitsland, in Italië of Spanje vaak goedkoper.

(..)

Waarom betalen Nederlandse ziekenhuizen zo veel geld voor hulpmiddelen en waarom kopen ze die niet gewoon in het buitenland?

Om met het laatste te beginnen: dat lukt hun niet. Fabrikanten schermen de landenmarkten af. En als ziekenhuizen via-via toch aan goedkopere hulpmiddelen over de grens weten te komen, weigert de leverancier in Nederland ondersteuning. Zonder die ondersteuning kunnen artsen in Nederland niet werken. Artsen in andere landen wel. Daar vormen ziekenhuizen een front en weten zo fors te onderhandelen.

(..)

Hebben de fabrikanten intern afgesproken dat hun leveranciers niet aan ziekenhuizen in andere landen mogen verkopen? „Dat is correct”, zegt directeur Biermans van pacemakerleverancier St. Jude Medical in Veenendaal(..)

(..)

„Het is beleid van Johnson&Johnson dat een leverancier niet aan andere landen verkoopt”, zegt directeur Wessel van Dijk van de Nederlandse vestiging. Ook hij biedt artsen geen ondersteuning als het ziekenhuis producten van Johnson&Johnson in het buitenland koopt. (..) (..)

De leveranciers zeggen dat appels met peren worden vergeleken. Medische hulpmiddelen zijn hier duurder omdat Nederlandse artsen nu eenmaal meer op de ondersteuning van de leverancier leunen. Dat is zo. De productspecialist in het ziekenhuis in het noorden van het land, begeleidt de orthopeden bij een op de acht operaties. De pacemakerleverancier begeleidt artsen in de operatiekamer bij een op de vijf implantaties van pacemakers, en bij vrijwel elke implantatie van een ICD – dat herstelt het hartritme door er een stroomstoot doorheen te jagen. De leveranciers geven de artsen en verpleegkundigen trainingen en workshops. Duitse specialisten vragen, zeg, drie keer om uitleg en dan weten ze het wel. Frankrijk laat productspecialisten niet eens toe in de operatiekamer.

Duitse ziekenhuizen kopen met honderd tegelijk producten, ook dat drukt de kosten, zeggen de fabrikanten. Ziekenhuizen in Nederland zijn slecht georganiseerd, dus de kosten voor offertes en aanbestedingen zijn hoger, de benzinekosten, de leaseauto’s, noem maar op.

De leveranciers zeggen dat de landen hun eigen verkoop en service regelen omdat artsen nu eenmaal training en ondersteuning in hun eigen taal willen. Ze willen binnen enkele uren hulp als er iets is. Ingewikkelde implantaten als pacemakers, zegt Biermans, moeten in elk land aan aparte eisen en regelgeving worden aangepast. (..)

(..)

Nederlandse ziekenhuizen betalen vooral veel geld, omdat ze ertoe bereid zijn. Fabrikanten weten dat. (..)

(..) Specialisten willen de beste en nieuwste producten, het bestuur stemt ermee in, de zorgverzekeraars vergoeden ze. „Nederlandse ziekenhuizen hebben altijd veel toegelaten qua vernieuwing. Eigenlijk was niets te gek.” Directeur Van de Wateringen van Zimmer: „De laatste ontwikkelingen worden in Duitsland niet eens geïntroduceerd. In Nederland zijn de mogelijkheden daar ruimer voor.”

De leveranciers onderhouden de banden met de specialisten en verpleegkundigen daarom goed.

Via een medewerker van een leverancier zien we een formulier dat toont hoe systematisch leveranciers het ziekenhuispersoneel bewerken. Alle leveranciers zouden met dit soort formulieren werken.

De namen van alle ziekenhuismedewerkers die over de aanschaf van een product kunnen beslissen, worden erop ingevuld en genummerd. Erachter worden ze omschreven. (..)

De leverancier vult voor elke productsoort die hij wil verkopen in wat het doel is dat hij wil bereiken, welke informatie hij verlangt, wat de meest effectieve actie is die kan worden ondernomen, en wie die het best kan uitvoeren. Ze geven de persoonlijke klik tussen hun eigen medewerkers en elke ziekenhuismedewerker een rapportcijfer, van nul tot vier.

(..)

Het ministerie van Volksgezondheid zegt niet bekend te zijn met de markt. Met mededingingsautoriteit NMa zijn ze die in kaart aan het brengen. (..)

(..)

‘Eigen schuld, dikke bult’-campagne ondermijnt solidariteit van zorgstelsel

Het laatste wat wij in Nederland nodig hebben, is dat nog meer bevolkingsgroepen tegen elkaar opgezet worden. Wij hebben al problemen op het gebied van geloof, cultuur, woonruimte en leeftijd.

En nu wordt ook gezondheid een mijnenveld. Enquêtes wijzen uit dat de helft van de Nederlanders vindt dat wie ongezond leeft, ook meer zorgpremie zou moeten betalen. Dat deze wens alleen in een autoritaire staat gerealiseerd kan worden, is echter een lastige discussie die wij ons daarom graag besparen.

(..)

Wie volgt? Mensen die niet genoeg bewegen? En moeten wij eigenlijk niet ook mensen die te veel of te roekeloos sporten aanpakken?

(..)

Het geloof in de maakbaarheid van de eigen gezondheid is in een aantal opzichten gevaarlijk. Ten eerste zou een overheid die zelf niet in alle opzichten voor een gezond milieu kan of wil zorgen, niet zo hard moeten roepen dat wij ziekten aan onszelf hebben te wijten. Uit de recentelijk door de Oeso gepubliceerde ‘Better Life Index’ blijkt dat de hoeveelheid fijnstof in Nederland op 31 microgram per kubieke meter zit, terwijl dat in de meeste Oeso-landen 22 microgram is. Fijnstof is net zo schadelijk als nicotine.

(..)

Ten tweede is het een illusie dat wij onze gezondheid uitsluitend zelf in de hand hebben. (..)

En ten derde is er ook nog zoiets als onze genetische bagage waar wij allen mee moeten leven.

(..)

Eerder was al duidelijk geworden dat hackers er in geslaagd waren veiligheidscertificaten te vervalsen die worden gebruikt voor overheidswebsites. Daaronder vallen vermoedelijk ook de sites van de Belastingdienst en DigiD, het systeem waarmee Nederlandse overheden op internet iemands identiteit kunnen verifiëren. Door de vervalsing kan het verkeer op deze sites worden afgeluisterd.

De veiligheidscertificaten waren uitgegeven door het bedrijf Diginotar in Beverwijk. ‘Er is elektronisch ingebroken bij Diginotar’, aldus Donner. Bij Diginotar zou de inbraak al op 19 juli zijn ontdekt, maar het bedrijf zou dat stil hebben gehouden. Pas na een tip van een Iraanse internetgebruiker zou de fraude aan het licht zijn gekomen.

Donner maakte bekend dat niet langer van de diensten van het bedrijf gebruik zal worden gemaakt. De Nederlandse overheid zal andere veiligheidscertificaten gaan inzetten. (..)

(..)

De rijkste Nederlanders, met een inkomen vanaf 75,5 duizend euro per jaar, profiteren fors van de hypotheekrenteaftrek en de toeslagen voor kinderopvang. Ze maken ook meer gebruik van hoger onderwijs en bezoeken vaker musea en podia.

Dat blijkt uit het rapport Profijt van de Overheid 2007 van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat vandaag verschijnt. Modale huishoudens (met een inkomen rond de 33 duizend euro) krijgen 6.600 euro aan voordelen. De lagere inkomensgroepen krijgen 7.700 euro, onder meer via huurtoeslagen, thuiszorg en kwijtschelding van lokale heffingen.

(..)

Elke vier jaar onderzoekt het SCP wie het meest profiteert van de overheid. Het jongste rapport onderzocht de 64 miljard euro aan overheidsvoorzieningen in 2007. De dertig procent hogere inkomensgroepen (vanaf 36,4 duizend euro per jaar) ontving 38 procent van dat bedrag. In 1991, toen het onderzoek voor het eerst verscheen, kregen de rijkere huishoudens nog 45 procent.

Volgens de onderzoekers zal het profijt van deze hogere inkomens door het huidige kabinetsbeleid verder afnemen. (..)

Er gaat geen dag voorbij of de media beweren met grote stelligheid, in navolging van het kabinet, dat zonder forse ingrepen de gezondheidszorg onbetaalbaar wordt. Het staat buiten kijf dat de gezondheidszorg steeds duurder wordt. Maar de gezondheidszorg zou pas onbetaalbaar worden als die kostenstijging de koopkrachtstijging trendmatig zou overtreffen. Dat is helemaal niet het geval. Zelfs als de zwartste scenario’s van kostenstijgingen zouden uitkomen, blijft de koopkracht van burgers stijgen. Dus dankzij de kostenstijging in de zorg kunnen we steeds langer levend toch steeds langer op vakantie. (..)

(..)

(..)

De verzekeraars moesten aan hun regierol wennen en deden wat bedrijven graag doen om onzekerheden te verminderen: fuseren. Vier partijen (Achmea, Uvit, CZ en Menzis) hebben nu 90 procent van de markt. Uit onderzoek van het Centraal Planbureau blijkt ook dat de garanties in het zorgstelsel voor verzekeraars in het voordeel werken van grote partijen.

Concurrentiewaakhond NMa, de Nederlandse Mededingingsautoriteit, heeft geen moeite met hun fusies, in tegenstelling tot schaalvergroting in de geestelijke gezondheidszorg of bij regionale ziekenhuizen. (..)

(..) Niet elk ziekenhuis doet meer alles, sommige zijn beter en zij krijgen het contract. En voor die betere zorg moeten sommige consumenten verder reizen. Als ziekenhuizen zulke samenwerking en onderling afgestemd gedrag zelf willen regelen, krijgen zij met de NMa te maken. Maar als de verzekeraar het met de ziekenhuizen regelt heet dat zorginkoop.

Met een sterk aanbod zal niet alleen het aantal bezoekers groeien. Ook de kwaliteit van het toerisme zal stijgen. Kijk naar de opkomende markten. De drie miljard Chinezen en Indiërs krijgen meer welvaart. Ze zullen steeds vaker naar Europa komen, vooral voor de culturele hoogtepunten.

De helft van het geld moet gaan naar marketing. Vijftig miljoen euro is veel geld, maar je moet duidelijk maken dat Nederland tentoonstellingen heeft die nergens anders ter wereld te zien zijn. In Hollywood bestaat altijd de helft van het budget uit marketing. Voor een film van vijftig miljoen dollar wordt nog eens vijftig miljoen uitgetrokken voor marketing en pr.

Ik heb het laten onderzoeken. Volgens de cijfers levert een museumaanbod van internationale kwaliteit, in combinatie met andere kunstproducties, 3,4 miljoen meer bezoekers op dan momenteel het geval is. Die extra bezoekers, zowel Nederlanders als buitenlanders, zullen gemiddelde 388 euro per persoon besteden aan museumbezoek, horeca, overnachtingen in hotels, openbaar vervoer, souvenirs et cetera. Dat levert Nederlandse bedrijven en instellingen 1,3 miljard euro aan extra inkomsten op. Met ons belastingsysteem gaat hiervan rond de 50 procent naar de schatkist. Dat is 650 miljoen euro, op een investering van honderd miljoen. Kunst is geen linkse hobby, maar eigenlijk zeer rechts.

(..)