Leren van de oude mores (Romeinse democratie)

(..)

Een prachtig voorbeeld van wat die strategie in handen van een werkelijk groot wetenschapper kan opleveren is het laatste boek van de vermaarde oud-historicus T.P. Wiseman. Wiseman constateert wat iedere classicus weet, maar haast niemand volledig tot zich door laat dringen. En dat is, dat ons beeld van de laatste dagen van de Romeinse Republiek door en door gevormd is door de filosoof, redenaar en would-be staatsman Cicero.

Ook Cicero was (aarts-)conservatief. Ook Cicero heeft, door zijn intellectuele verdiensten en door een aantal spelingen van het lot der cultuurgeschiedenis, de canon bepaald. Maar in zijn eigen tijd waren Cicero’s standpunten geenszins onomstreden. Alleen heeft de retorische vanzelfsprekendheid waarmee hij die standpunten voor ons nu nog leesbaar verwoordt, literair zo’n succes gehad dat de tegenstemmen verloren zijn gegaan in de overlevering.

(..)

(..) Sinds het midden van de 20ste eeuw gingen oud-historici er van uit dat ‘ideologische’ politiek in Rome niet bestond: het zou eigenlijk alleen om aristocratische coalities zijn gegaan, waarbij volksvergaderingen of – vertegenwoordiging een wassen neus waren. Wiseman brengt zo op virtuoze wijze een ‘democratische’ traditie in de republiek weer in zicht, uitmondend in een bloedstollende reconstructie, haast van minuut tot minuut, van de moord op Caesar, die in Wisemans ogen zo’n op het volk gerichte politicus was. Daarmee wordt het gezicht van Rome pas echt menselijker, en zien we, met angst en beven, wat er op het spel stond in de revolutionaire dagen die zowel Caesar als Cicero de kop kostten.

(..)

T.P. Wiseman: Remembering the

Roman People.; Essays on Late-Republican

Politics and Literature.

Oxford University Press, 271 blz. € 105,-

16 oktober 2009 Categorie: Divers / Geschiedenis  Meer van: ,