Bestuurders van bedrijven én hun familieleden permanent gescreend op antecedenten

Beroepsverbod voor frauderende bestuurders

(..)

(..) Met dit nieuwe systeem wil de overheid gegevens uit bestaande databanken, zoals het handelsregister, de gemeentelijke basisadministratie, het centraal insolventieregister, het kadaster, de belastingdienst, het UWV en politieregisters koppelen, zodat faillissementsfraude en misbruik van rechtspersonen eerder worden gesignaleerd.

Eind 2008 luidde het Korps Landelijke Politiediensten de noodklok over het gemak waarmee criminelen zich achter een inschrijving bij de Kamer van Koophandel kunnen verbergen. Koppeling van een eigen bestand van 2.273 geregistreerde criminelen aan die van de Kamers van Koophandel, leverde 1.516 treffers op, goed voor 577 verdachten die zonder problemen functioneerden als bestuurder van, op papier, bonafide bedrijven. Van de 331 criminele organisaties waartegen in 2006 opsporingsonderzoek liep, stonden er 246 via hun leden geregistreerd in het handelsregister.(..)

Deze wijzigingen worden automatisch getoetst aan vooraf opgestelde risicoprofielen, waarna de computer het risico op misbruik analyseert. Niet alleen de achtergrond van bestuurders wordt nagegaan, maar ook die van familieleden, zoals grootouders of kleinkinderen. Gebeurtenissen die op zichzelf alleen een rood lampje zouden krijgen, kunnen bij elkaar een alarmbel doen rinkelen. Ambtenaren van de dienst Justis, die ook verantwoordelijk is voor het Bibob-beleid, waarmee de overheid bedrijven screent op justitiële antecedenten, bekijken vervolgens of het nodig is het verhoogde risico te melden. (..)

Sluitstuk van deze permanente controle is wetgeving die het mogelijk maakt om betrapte bestuurders een beroepsverbod op te leggen. (..)

(..)

Minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) heeft een nieuwe wet met die strekking bijna door het parlement geloodst. De Tweede Kamer is er eind vorig jaar geruisloos mee akkoord gegaan. Volgende maand bespreekt de Eerste Kamer de uitbreiding van beroepsverboden in Nederland.

Het opleggen van zo’n verbod is nu al mogelijk op basis van de Wet Economische Delicten. Hirsch Ballin wil deze mogelijkheid uitbreiden tot nagenoeg alle vormen van economische delicten, zoals faillissementsfraude, fiscale delicten en boekhoudfraude.

Ontzetting uit beroep of ambt (beroepsverbod) wordt nu spaarzaam door de rechter opgelegd, blijkt uit een overzicht van het ministerie van Justitie. Sinds 1995 gebeurde dat 130 keer, voornamelijk wegens zeden-, fraude- en economische delicten. (..)

(..) „Eindelijk kunnen we hiermee de vaste populatie van zo’n 2.000 seriële fraudeurs die al jaren hun gang kunnen gaan, elimineren”, juicht de Haagse advocaat en ervaren curator Marc Udink. (..)

Dat toezicht lijkt vergaand en privacybedreigend, maar Nederland loopt er in Europa niet mee uit de pas. Landen als Duitsland en Engeland kennen al van dit soort doorlopende screenings op frauderisico’s. In het Verenigd Koninkrijk lopen ‘foute bestuurders’ zelfs het risico op levenslange beroepsverboden, die op internet worden gepubliceerd. (..) Corien Prins, hoogleraar recht en informatisering aan de Universiteit van Tilburg, ziet vooral de gevaren van het systeem. (..)

(..)

Justitie laat weinig los over het moment waarop daar de alarmbellen gaan rinkelen. De risicoprofielen, opgesteld in samenwerking met de fiscus, het Openbaar Ministerie en de politie, zijn geheim. (..)

Als na analyse blijkt dat hij niets op zijn kerfstok heeft, dan moet die constatering handmatig uit het systeem worden verwijderd. Over een termijn wordt niets gezegd. (..) Stel dat ergens fouten zitten, dan wordt op basis van verkeerde gegevens een besluit genomen. De gemeentelijke basisadministratie is vervuild, dat weet iedereen, maar dat geldt voor meer databanken, zegt Prins.

De burger moet dan bewijzen dat het niet klopt, terwijl hij nauwelijks kan achterhalen waar het mis is gegaan. (..)

Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) vindt het opmerkelijk dat ook familieleden zonder hun toestemming gescreend kunnen worden. (..)

6 februari 2010 Categorie: Governance, Veiligheid  Meer van: , ,