Vrouwenquotum ‘heeft niets om het lijf’

Grotere bedrijven in Nederland moeten sinds 1 januari streven naar minimaal 30% vrouwen in de directie en in de raad van commissarissen.

In de praktijk lijkt de regeling een wassen neus.

Nederland schaart zich met een quotum bij de Europese landen die trachten het percentage vrouwen in het bestuur en het toezicht van ondernemingen te verhogen.

Nederland doet dat niet, zoals Noorwegen, met een verplichting, maar met een streefquotum van 30% vrouwen in de top. Het parlement heeft hiertoe vorig jaar mei het amendement-Kalma aangenomen.

Tot 2016 geldt het ‘pas toe of leg uit’-regime. Bedrijven die het quotum niet halen, moeten dit in hun jaarverslag verklaren en uiteenzetten op welke wijze zij dit in de toekomst wel zullen realiseren. de regel geldt uitsluitend voor bedrijven die minimaal €17,5 mln waard zijn, minimaal €35mln omzet hebben en 250 of meer werknemers tellen. Het gaat daardoor om precies 6442 bedrijven, stelt Elite Research in Uden, dat elke twee jaar een onderzoek uitvoert voor de Emancipatiemonitor van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

In de praktijk lijkt de wetswijziging een wassen neus. de directie van de meeste bedrijven telt minder dan drie personen en ruim 80% heeft niet eens een raad van commissaris. In Nederland hebben 5719 bedrijven van de genoemde categorie natuurlijke personen in de top. Het gaat om 10.283 mensen, gemiddeld 1,6 bestuurder per bedrijf.

Jos van Hezewijk, directeur van Elite: ‘de 30% van Kalma heeft dus betrekking op gemiddeld 0,48 vrouwelijke bestuurder. Om 30% vrouwen te benoemen, zijn minimaal 2 bestuurders nodig. de meeste bedrijven waarop het amendement betrekking heeft, hebben echter slechts 1 bestuurder. De vraag is dan ook: hoeven de meeste bedrijven dan geen vrouw te benoemen? Of moet de directie geheel vervangen worden door vrouwen? In het amendement is hierover niets geregeld.’

Ruim 80% heeft niet eens een raad van commissaris

Vervolg op pagina 13

Vrouwenquotum ‘heeft niets om het lijf’

Bij de commissarissen lijkt het vrouwenquotum al op voorhand weinig nut te hebben. Liefst 82% van de bedrijven heeft geen raad van commissarissen. de overige 1150 bedrijven hebben 3531 commissarissen ofwel gemiddeld 3,1 commissaris per bedrijf. Van Hezewijk: ‘Slechts voor dit geringe aantal bedrijven lijkt het amendement Kalma goed uitvoerbaar.

Lijkt, want verschillende bestuurders hebben al geopperd dat ze de raad van commissarissen inkrimpen tot 1 of 2 leden, zodat ze onder de wet uitkomen.’

‘Van deze regeling val je niet om, het heeft eigenlijk niets om het lijf’, zegt Wilma Henderikse van VandoorneHuiskes en partners, organisatie- en adviesbureau in Zeist.‘Eigenlijk wil je dat bedrijven uit zichzelf gemotiveerd zijn om te streven naar meer vrouwen in de top, maar in de praktijk komt daar toe nu toe weinig van terecht.’

Volgens Henderikse verandert het streefcijfer hier weinig aan, omdat bedrijven door het ‘pas toe of leg uit’-principe van alles kunnen aanvoeren: er zijn maar weinig commissarissen, die treden toevallig voorlopig niet af, of ik kan geen vrouw in mijn sector vinden.’

Ze wijst op het verschil met NoorwegenensindskortookSpanje.

In Noorwegen is het quotum van 40%vrouweninradenvancommissarissen van beursbedrijven al in 2009 gehaald. Spanje kent een quotum van 40% sinds 2007 dat in acht jaar tijd bereikt moet worden. Hendrikse: ‘In Spanje heeft dat aanvankelijk geleid tot een stijging van het aandeel vrouwen, maar men denkt dat de doelstelling niet gehaald gaat worden. Bij Spanje moet je wel bedenken dat de netto arbeidsparticipatie van vrouwen veel lager is dan in Nederland.’

5 januari 2012 Categorie: Governance, Vrouwen  Meer van: ,