(Kiezer blijft trouw aan stroming)
Schieten de kiezers alle kanten op? Opiniepeilingen wekken die indruk. Nader onderzoek geeft een ander beeld. De kiezer neigt naar rechts.
(..) Reinier Heutink, directeur bureau synovate, (..)
(..)
Een groot deel van de bewegingen van kiezers heeft te maken met een ander fenomeen. In het ogenschijnlijk versplinterde politieke landschap zijn wel degelijk duidelijke stromingen te onderscheiden. De belangrijkste zijn de stromingen van de solidariteit, van de vrijheid, een ‘groene’ stroming, een veranderingsgezinde stroming en een proteststroming. Deels kunnen die elkaar overlappen.
Kiezers voelen zich meestal eerst en vooral thuis binnen zo’n stroming. Ze hebben meer dan één partij op het oog die ze binnen zo’n stroming een plek geven. (..)
(..)
Om de bewegingen binnen de verschillende stromingen in kaart te brengen, hebben we een andere onderzoeksmethode ontwikkeld: het 10-stemmenstelsel. We vragen mensen niet één stem op een partij uit te brengen, maar om tien punten te verdelen over verschillende partijen van hun eventuele voorkeur. (..)
Uit dit onderzoek met de tien stemmen blijkt dat partijen maar voor zeer weinig kiezers de unieke keuze zijn. Gemiddeld genomen halen partijen slechts 20 procent van hun zetels uit deze categorie. In 80 procent van de gevallen moet een partij met één of meer andere partijen strijden om de gunst van de kiezers. De meeste kiezers noemen drie partijen waaruit ze uiteindelijk een keuze maken.
Partijen met relatief veel unieke kiezers zijn de Partij voor de Dieren, de ChristenUnie en de PVV. De PvdD zal altijd dicht in de buurt komen van een zetel. De ChristenUnie haalt 50 procent van zijn zetels uit de groep van unieke kiezers; de theoretische bodem van deze partij ligt rond de drie zetels. De PVV is de enige keuze voor 40 procent van haar aanhang en kent daarmee een bodem van zo’n vijf zetels.
D66 en GroenLinks onderscheiden zich door hun geringe percentages unieke kiezers. Bij de meeste kiezers moeten ze concurreren met twee à drie andere partijen. De cijfers voor D66 laten duidelijk zien welke bijzondere rol deze partij speelt in het politieke landschap. Ruim de helft van alle kiezers voelt sympathie voor D66 en geeft de partij ten minste één punt in het 10-stemmenstelsel. Het theoretische maximum van D66 ligt op dit moment op maar liefst 58 zetels. Maar deze partij weet die aantrekkingskracht slechts in beperkte mate om te zetten in echte Kamerzetels. D66 wordt heel vaak genoemd, vooral wanneer het stil is rondom andere partijen, maar de steun zakt weg zodra andere (grotere) partijen weer van zich doen spreken.
(..)
Het grootste electorale potentieel zit op dit moment dus bij de VVD, zo valt te concluderen op basis van het 10-stemmenstelsel. En er is nog een indicatie. In de peilingen hebben we de kiezers ook gevraagd zichzelf in het delen op de as links-centrum-rechts. Het zwaartepunt blijkt dan rechts van het centrum te liggen.
(..)
22 mei 2010
Categorie: De Politiek, Lifestyles / Identiteit
Meer van: NRC, Reinier Heutink
