Geen mens is een eiland (maar onderdeel netwerk)

Twee Amerikaanse wetenschappers laten zien dat veel, zo niet alle, gedrag is nageaapt

Elk individu is in te delen in een groep, bijvoorbeeld FD-lezers. Maar, zo betogen de Amerikaanse epidemiologen Nicholas Christakis en James Fowler overtuigend in dit buitengewoon verhelderende boek, belangrijker dan het lidmaatschap van een groep zijn het aantal connecties van de leden onderling en de aard van die connecties. Daarmee kun je namelijk het sociale netwerk definiëren, en de plaats die elk individu inneemt.

(..)

Waarom zijn netwerken interessant? Omdat ze beter dan traditionele sociologie kunnen verklaren waarom mensen bepaald gedrag vertonen. Stel Gerrit stopt met roken. Zelf zal hij zeggen: ik heb er genoeg van, of: het wordt te duur. Een socioloog zou zeggen: Gerrit stopt omdat hij hoogopgeleid is en hoogopgeleiden weten hoe slecht roken is voor de gezondheid. Maar de kans is veel groter dat Gerrit stopt met roken omdat iemand in zijn netwerk, laten we hem Hubert noemen, is opgehouden met roken. En Hubert heeft niet alleen een connectie met Gerrit, maar ook met Karel, die Gerrit niet kent. En Karel hield op met roken, omdat Guusje ‘t deed. Enzovoorts.

Stoppen met roken, aldus Christakis en Fowler, is bijzonder besmettelijk. (..)

Connected laat zien dat heel veel, zo niet alle sociale verschijnselen, van geweldsspiralen en zelfmoordgolven tot hypes en liefdadigheid, zich ontwikkelen volgens de wetten der epidemiologie. Mensen nemen elkaars gedrag over, vaak zonder het te weten. Aan de ene kant heeft dit allerlei prachtigs tot gevolg, zoals samenwerking en altruisme, maar het kan ook leiden tot hersenloos conformisme en massapsychose.

Niet alleen gedrag beweegt zich als een wave in een voetbalstadion door een samenleving. Ook ideeën. Met hun idee van alomtegenwoordige besmettelijkheid hebben de auteurs in elk geval deze recensent aangestoken.

Connected: The Surprising Power of Our Social Networks and How They Shape Our Lives N. Christakis en J. Fowler. Little Brown. 338 blz., euro 16,95. Een Nederlandse vertaling is verschenen bij Balans.

5 december 2009 Categorie: Networking  Meer van: ,