Verwarring over soorten ambtenaren

Politieke partijen willen bureaucratie aanpakken, maar weten niet waar die
is
(..)
Het verlagen van het aantal ondersteunende ambtenaren is een populair
verkiezingsthema. Maar er wordt verkeerd geteld en gerekend. Niet de
ambtenaren maken de bureaucratie, dat zijn de politici zelf.
(..)
Natuurlijk wordt dat bij elke verkiezing geroepen, zegt Jouke de Vries,
hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden: Maar nog niet eerder
was het onderwerp zo breed gedragen. Ook PvdA en SP hebben de aanpak van
bureaucratie tot belangrijk punt gemaakt. Het is ook daadwerkelijk een
probleem, meent De Vries: De tendens van meer markt en liberalisering heeft
de overheid niet kleiner gemaakt, maar van vorm veranderd. Het heeft juist
geleid tot meer regels. Er is een hele controle- en toezichtbureaucratie
ontstaan die vaak weer concurreert met het departement. Daar moet iets aan
gebeuren.
(..)
Een verkeerde voorstelling van zaken, zegt Mark Huijben van adviesbureau
Berenschot dat veel onderzoek doet naar publieke organisaties. In
werkelijkheid is het percentage beleidsambtenaren en ondersteunend personeel
veel hoger. Bij al die agentschappen als Immigratie en Naturalisatiedienst
(IND), de Rijksarchiefdienst of de Voedings- en Waren Autoriteit, die bij de
cijfers van Financi.n meetellen onder uitvoering werken ook managers,
secretaresses en automatiseerders, ambtenaren die in werkelijkheid een
ondersteunende functie hebben, overhead dus. Het ministerie van Financi.n
erkent dat er meer ondersteunende ambtenaren zijn dan uit de cijfers blijkt.
Maar het percentage beleidsmakers zal weinig hoger uitvallen, zegt het
ministerie, hoewel de verdeling als grofmazig wordt gekarakteriseerd.
Het wordt lastig om te snijden in het ambtenarenapparaat zolang onduidelijk
blijft wie eigenlijk wat doet. Het is bovendien maar de vraag of het
schrappen van banen veel oplost. Niet de ambtenaren maken de bureaucratie,
zegt Paul Frissen hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg:
Dat zijn de politici zelf, en de belangengroeperingen. Op pagina ..n van de
verkiezingsprogrammas staat de aanpak van de bureaucratie, maar de volgende
twintig paginas staan vol met oproepen tot overheidsinterventies, ook bij
liberale partijen die daar vroeger veel voorzichtiger mee waren. Alles moet
worden geregeld: onze gezondheid, ons geluk, integratie, normen en waarden.
Voor al die interventies zijn weer ambtenaren nodig. Frissen spreekt over
een opmerkelijke dubbele consensus: Links heeft nu net als rechts de
bureaucratie ontdekt om op te bezuinigen. Maar rechts ontdekte net als links
de maakbaarheid van de samenleving.

9 september 2006 Categorie: Ambtenaren  Meer van: ,