Amy Chua over (tolerante) hypermachten
In de week dat de dwerg Noord-Korea een atoombom test, blijkt hoe
betrekkelijk de almacht van de VS is. Maar met haar begrip hypermacht
bedoelt Amy Chua (1962) niet dat die de hele mensheid onder de duim heeft.
In haar boek Day of Empire (Wereldrijk voor een dag, uitg. Nieuw Amsterdam)
vergelijkt zij de geschiedenis van enkele machtige wereldrijken: het
Perzische Rijk, het Romeinse Rijk, de Tang Dynastie in China, het Mongoolse
Rijk, het handelsimperium van de Nederlandse Republiek, het Britse koloniale
imperium en de Amerikaanse hypermacht. Hun successen blijken volgens haar
voor het grootste deel af te hangen van hun tolerantie, het aantrekken van
buitenlanders en het benutten van hun kennis. Grootmachten met een ideologie
van intolerantie kunnen ver komen, maar zijn een kort leven beschoren, zoals
nazi-Duitsland of Japan in de vorige eeuw. De succesvolste hypermachten
waren volgens haar de Republiek en nu de VS, omdat die juist geen
territoriaal imperium nastreefden, maar economische overheersing en rijkdom.
Ze gaat daarmee in tegen recente spraakmakende pleidooien voor een nieuw
verlicht kolonialisme om de wereld veiliger en welvarender te maken (door de
Britse historicus Niall Ferguson) of het verstevigen van de westerse
identiteit in de botsing van culturen (de Amerikaanse politicoloog Samuel
Huntington). Chua publiceerde eerder World on Fire (2003). Daarin beschreef
ze hoe het ondoordacht opleggen van democratie en vrije markt in veel landen
tot etnische haat en geweld leidt. Ze is hoogleraar rechten op de Yale
universiteit in de VS.
30 mei 2009
Categorie: Multicultuur
Meer van: VK, Wim Bossema
