Elite Pers » Paul Schnabel

Ongelijk rijk

elite-pers — Fri, 18 Jun 2010 22:33:34 +0000

(..)

Heel lang waren er geen goede gegevens beschikbaar over het verschil in vermogen tussen Nederlanders. Het is al meer dan tien jaar geleden dat het CBS er voor het laatst over rapporteerde. Pas geleden kwam het CBS met nieuwe en heel recente gegevens, hoofdzakelijk gebaseerd op de gegevens uit box 3 van de inkomstenbelasting. Heel interessant materiaal dat onder meer laat zien dat ruim 150.000 huishoudens een vermogen hebben van meer dan euro 1 mln. Over een vermogen van euro 0,5 mln tot euro 1 mln beschikken ruim 400.000 huishoudens. Voor beide groepen is het vermogen steeds inclusief het eigen huis, maar wel onder aftrek van de hypotheekschuld. In de categorie van de rijkste Nederlanders heeft uiteraard bijna iedereen een eigen huis. Meer dan de helft van hen bezit ook nog ander onroerend goed en iets minder dan de helft heeft een hypotheek. De overgrote meerderheid, ruim 80% van de euromiljonairs, bezit ook een effectenportefeuille. Van alle Nederlandse huishoudens heeft nog geen kwart aandelen of obligaties en bij de helft daarvan gaat de waarde de euro 12.000 niet te boven. (..)

(..) Na Luxemburg en Denemarken staan wij op de derde plaats in de EU-27. Over heel Europa gezien staan wij op de vijfde plaats, omdat ook de niet-EU-leden Zwitserland en Noorwegen rijker zijn dan wij.

De verdeling van de rijkdom is heel erg scheef. De rijkste 10% van de huishoudens bezit bijna 60% van de totale rijkdom van de Nederlandse burgers, per huishouden gemiddeld ruim meer dan zes ton. De groep van 10% onmiddellijk onder de rijksten zit er nog altijd warmpjes bij, maar komt toch niet verder dan 20% van het totale vermogen. (..)

Niet-westerse allochtonen en bijstandtrekkers hebben gemiddeld verreweg het kleinste vermogen, mensen met een onderneming het meest. (..)

Helemaal compleet is het beeld dat het CBS nu kan schetsen van de vermogenssituatie niet. De belastingopgaven zullen altijd wat aan de lage kant zitten, de pensioenaanspraken blijven onzichtbaar en dat geldt ook voor het geld van de in het buitenland wonende Nederlanders. Wat de cijfers wel heel duidelijk laten zien, is hoe belangrijk het bezit van het eigen huis is voor de vermogensvorming. Natuurlijk, wie het al goed heeft, zal gemakkelijker een huis kunnen kopen. Niettemin, wie het een beetje verstandig doet, bouwt met een eigen huis echt een vermogen op.

Paul Schnabel is directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

We voelen ons enorm tekortgedaan. En dus verwijten Nederlanders elkaar geen rekening te houden met anderen

Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000

(..)
(..)
Meer dan 70 procent van de Nederlanders vindt dat in ons land de mensen met
steeds minder respect met elkaar omgaan. Een nog iets hoger percentage is
van mening dat het met de normen en waarden in Nederland meer de verkeerde
dan de goede kant op gaat. (..)
(..) anders dan de media is de bevolking het wel met Balkenende eens dat
het hier een ernstig probleem betreft.
In het Continu Onderzoek Burgerperspektieven van het Sociaal en Cultureel
Planbureau, maar recentelijk in nauwelijks andere bewoordingen ook weer in
de 2009-editie van 21minuten.nl, worden problemen in het samenleven en met
normen en waarden steeds genoemd als de grootste problemen, als de zaken
waar men zeer negatief of boos over is of zich voor schaamt als het om de
Nederlandse samenleving gaat.
Ook in 2009 eindigen, ondanks crisis en recessie, normen en waarden steeds
op de eerste plaats, boven inkomen en economie, boven criminaliteit en
veiligheid, boven immigratie en integratie en ook boven politiek en bestuur.
(..) Meer dan 90 procent van de Nederlanders vindt andere Nederlanders te
egocentrisch. Dat heeft iets tragisch en komisch tegelijk: in feite verwijt
dus iedereen elkaar te weinig rekening te houden met anderen. Dat past weer
wel heel goed bij het beeld dat in onderzoek steeds weer naar voren komt.
Van zelfkritiek is nooit ook maar ..n spoor te bekennen. Het zijn altijd de
anderen die moeten veranderen.
(..)
Info: Paul Schnabel is directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau en
als universiteitshoogleraar verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Fout over oud

Wed, 30 Nov -0001 00:00:00 +0000

In de oplaaiende discussies over vergrijzing, pensioenen en verhoging van de
AOW-leeftijd, is het belangrijk uit te gaan van feiten in plaats van mythes
en veronderstellingen. (..)
(..)
(..) Ook vroeger werden mensen oud, 17de-eeuwse voorstellingen van de trap
des levens telden ook al door tot honderd jaar. Het belangrijkste verschil
is dat nu veel meer mensen de kans hebben oud te worden. De gemiddelde
levensverwachting is in anderhalve eeuw bijna verdubbeld tot ongeveer
tachtig jaar. De belangrijkste oorzaak hiervan is de enorme daling in de
sterfte van jonge kinderen.
Wie vroeger de volwassenheid haalde, had net als nu een goede kans om
behoorlijk oud te worden. Dat vrouwen nu gemiddeld ouder worden dan mannen,
is te danken aan het door goede hygi.ne vrijwel verdwijnen van de
kraambedsterfte. (..)
Wie eenmaal de leeftijd van 65 jaar bereikt heeft, mag als man statistisch
verwachten nog ongeveer 17 jaar te leven. Voor vrouwen is dat ongeveer
twintig jaar. Dat is lang en ook langer dan in 1957, toen de AOW werd
ingevoerd. Mannen van 65 hebben er sindsdien ongeveer drie jaar in
levensverwachting bij gewonnen, vrouwen ruim vier jaar. In beide gevallen is
de tendens stijgend. Het probleem van de betaalbaarheid van de AOW en de
pensioenen zit minder in de toename van de levensverwachting van
65-plussers. Belangrijker is de toename van het aantal mensen dat de
pensioenleeftijd bereikt. In de ruim vijftig jaar dat de AOW bestaat, is het
aantal 65-plussers in Nederland gestegen van een kleine miljoen (9% van de
bevolking) tot 2,4 miljoen (bijna 15% van de bevolking). (..)
AOW’ers wonen niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland. Het zijn
er al zo’n 200.000. Ha, denkt iedereen dan, dat zijn natuurlijk al die rijke
Nederlandse pensionado’s in Nice en Marbella. Ja dat zijn ze ook, maar toch
maar weinig. In Frankrijk en Spanje leven niet meer dan zevenduizend
65-plussers die in Nederland zijn geboren. Nog niet eens de helft krijgt
volledige AOW. Zij zijn dus vaak al lang voor het bereiken van de
pensioengerechtigde leeftijd naar het zuiden getrokken. Voor een volledige
AOW moet je tussen 15 en 65 jaar steeds in Nederland gewoond hebben. Geen
van de 20.000 Marokkanen en 25.000 Turken met AOW krijgt de volledige
uitkering, een meerderheid nog niet de helft daarvan. AOW’ers in het
buitenland zijn vooral mensen die een tijd in Nederland hebben gewoond en
gewerkt. Vaak zijn het voormalige gastarbeiders uit Itali. en Spanje, maar
uiteraard ook naar Canada, Australi. en Belgi. ge.migreerde Nederlanders.
(..)
Nederland vergrijst, maar de meeste landen om ons heen zijn al veel sterker
vergrijsd. In West-Europa heeft alleen Ierland een jongere bevolking. In
landen als Zweden, Duitsland en Itali. zit de vergrijzing met bijna 20% van
de bevolking op een niveau dat wij pas na 2020 zullen bereiken. (..)
(..) Opa en oma zijn favoriet voor de kinderopvang en helpen hun volwassen
kinderen financieel en in het huishouden. Niet zelden hebben ze ook nog de
zorg voor hun eigen erg oude ouders. Het zijn in Nederland niet de jongeren
die voor de ouderen zorgen, maar de ouderen die voor de jongeren en voor de
heel ouden zorgen. (..)
Vooral allochtone Nederlanders willen nog wel eens verwijtend zeggen dat wij
de ouderen ‘achter de geraniums’ wegstoppen in een gesticht. Dat is dus echt
onzin. Niet meer dan 6% van de 65-plussers woont in een verzorgings- of
verpleeghuis. De gemiddelde leeftijd daar is 85 jaar en zelfs boven de 95
jaar woont de helft van de ouderen nog zelfstandig, zij het dan vaak wel met
hulp van thuiszorg of kinderen. Het hebben van een eigen huishouden wordt
volgehouden tot het echt niet meer gaat.
Dat neemt niet weg dat de gezondheidszorg inmiddels wel in hoge mate – voor
meer dan 40% – ouderenzorg geworden is. De 1% van de bevolking die 85 jaar
of ouder is, is alleen al goed voor 12,5% van de kosten van de
gezondheidszorg. Van het geneesmiddelenbudget van euro 4 mrd gaat de helft
naar 65-plussers. De zorg wordt op termijn waarschijnlijk het grootste
probleem van de vergrijzing, vooral als gevolg van de ‘dubbele vergrijzing’:
het groeiende aantal mensen boven de 75 jaar. Nu een miljoen, maar als de
babyboomgeneratie in 2030 echt oud begint te worden, gaat het al om bijna
twee miljoen mensen. Zorgkosten zijn voor een belangrijk deel
personeelskosten en dat personeel is nu al in onvoldoende mate beschikbaar.
Immigratie van personeel uit bijvoorbeeld Oost-Europa of Azi. biedt niet
veel soelaas, zo is inmiddels wel gebleken. Verschillen in cultuur en taal
blijken vaak onoverkomelijk.
(..)